copyright www.mynkamer.eu

 

Den dag van heden zal ik nooit vergeten
Een opschrift uit 1887 in de Zonneberg

Locatie

Dit opschrift staat in de buurt van het padvindersgat in het Zonneberg gangenstelsel van de Sint Pietersberg. Komende uit de richting van het padvindersgat neem je de eerste gang die je links in kunt gaan. Dan loop je een doodlopende gang in die eindigt in een brede kamer die ontstaan is door een aanzet van een gang aan de linkerzijde. In die gangaanzet staat het opschrift links op de muur.

Afbeelding 1. foto van het opschrift (Erik Honée dd 13-12-2005)
Foto (Erik Honée)

afbeelding. De lokatie van het opschrift in de Zonneberg
Afb. 2.
De precieze locatie in de Zonneberg
Rötel

Het is een opschrift gemaakt met het 'rode krijt', dat je veelvuldig aantreft in de gangenstelsels. Maar waarmee zijn die rode opschriften gemaakt? Een mogelijkheid is dat het Rötel (Duits) is, misschien beter bekend als Rode oker, bloedsteen, haematiet, of 'haematite' in het engels net als 'iron rose').
Je kunt er mee schrijven als je eerst zelf een krijtje fabriceert dat samengesteld is door leem te mengen met rötel,  en dat aan de lucht te laten drogen. Dit laatste is essentieel; door het te bakken zou het krijt te hard worden1. In 2005 is op aanwijzing van Henk Blaauw door het Restauratie Atelier Limburg een monster genomen van een rood opschrift met als doel om te determineren wat de precieze samenstelling is. Over de uitkomst  van dit onderzoek is nog niets bekend2.
Het opschrift in de huidige staat is beschadigd. De laatste regels zijn nagenoeg onleesbaar geworden.

Maar gelukkig biedt een foto van Max Wijnen uitkomst. Deze foto is genomen in de jaren zeventig en geeft het opschrift in een iets betere staat weer. In combinatie met een beeldbewerkingsprogramma op de pc kan de tekst uit 1887 getransscribeerd worden.

Transcriptie: foto uit de jaren zeventig (M. Wijnen)

 "1887"


"Den dag van heden"
"zal ik nooit vergeten"
"dat wij hier bebben zoo"
"lekker hebben gedronke(n)"
"en ge eten."

"Den 5 maart 1887"
"(...)s een wild koonijn"
"(...an) voor ons niets b(o)ters"
"(...) een glas oud bier"
"dat dronken wij hier"
"Hierbij hoorden noch een"
"ketel of pan wa(n)t voor"
"ons konden toch wel"
"een konijn warm"

 

afbeelding uit de jaren zeventig (M. Wijnen)

Achtergronden bij dit opschrift

Dit opschrift geeft weer hoe vroeger berglopers in de berg hun vertier zochten. Ze hadden een konijn gestroopt op de berg en het beroemde 'oud bier' van thuis meegenomen. In die tijd was het gebruikelijk om in een tinnenkan bij het café de wekelijkse hoeveelheid bier te gaan halen en het thuis te gebruiken en te bewaren3. Het zou ook nog kunnen dat deze dag kermis was geweest waarna deze berglopers hun feestje in de berg in deze kamer dunnetjes hebben over gedaan. Maar dit moet nog verder onderzocht worden. Wie de schrijver is is niet bekend, net als de overige deelnemers aan dit smakelijke banket.

Met dank aan:
John Caris voor de informatie over 'Rötel' en Max Wijnen voor de foto van het opschrift in betere tijden. En tevens voor het leeuwendeel van de transciptie.

Erik Honée, 2 november 2006
____________________________________
Noten
1. Zie http://www.ufg.uni-freiburg.de/d/publ/gg/szb/index.html betreffende de vindplaats van Rötel of Rode Oker. Op http://www.jcdenhollander.com/roodkrijt/index.htm een toelichting op de fabricage van 'rood krijt'.
2. Henk Blaauw doet voortvarend onderzoek naar de datering van het Caestert gangenstelsel.
3. Piet van Kempen. Calepin III van Oud Sint Pieter. Maastricht, 1989. p.58, 71. 

Ü    Terug naar de rubriek "Artikelen"

 

copyright www.mynkamer.eu